Yabancı El Sendromu

Yabancı el sendromu; kişinin ellerinden birisinin bireyin bilincinden bağımsız, “kendi bilinci varmış gibi” hareket etmesine sebep olan farklı ve garip bir hastalık türü olarak karşımıza çıkmaktadır. Ülkemizde şu ana kadar görülmeyen bu hastalık bir nörolojik sendromdur.

Yabancı el sendromu (YES) ilk kez 1972’de Brion ve Jedynak tarafından üç hastada “garip bir el bulgusu” olarak tarif edilmiştir. Hastalarda kendi eline yabancılaşma, hareketlerini kontrol edememe veya duyusal değişiklikler nedeniyle farkındalığın kaybı gibi durumlar görülmektedir. Hatta bazı hastaların elini vücudundan ayrı bir uzuv olarak düşündüğü ve eline ayrı bir isim koyduğu da görülmüştür. Zaman içerisinde farklı olgularda dikkat çeken bu bulgu “anarşik ” veya “yabancı” el sendromu, fenomeni ismiyle anılmaya başlanmıştır.

yabancı el sendromu
Sendromun nedeni, etkileri ve tedavi yöntemi

Beynimizin sol yarım küresi vücudumuzun sağ tarafını, sağ yarım küresi ise vücudumuzun sol tarafını kontrol eder. Yani beynin lopları ile vücudumuzun kontrol edildiği yarılar birbirine zıttır. Bu iki bölüm arasındaki kenetleyici ve iki lop arasında diyalog sağlayıcı yer ise “corpus collasum” bölgesidir. Aradaki bu bağlantının azalması, yok olması ile beyin hasar almakta ve insan bedeninin her bir yerinde garip aykırılıklar, istem dışı hareketler, otomatik güdüler meydana gelmekte, bu durumda sendromun yaşanmasının temel nedeni olarak kabul edilmektedir.

İnsanda algılama bozuklukları gün yüzüne çıkmakta, yön, his, gerçeklik duygusu kaybolmaktadır. Durum küçük algı bozukluklarından ve davranış bozukluğundan taşıp, bedende yer alan organların kontrolsüz bir durum almasına dek varmaktadır. Bu kontrolsüz durum kişi için çok zorlayıcı olmaktadır. Çünkü sol elin, ağza yemek götüren sağ ele müdahale edip onu engellemeye çalışması, sigara içerken sol elin aniden sigarayı söndürmesi, sağ el kapıya yönelirken solun kapıyı kapatması, kişi araba sürdüğünde arabayı kaza yapmaya zorlaması, en kötüsü gece uyurken sol elin sahibini boğmaya çalışması gibi birçok örnekler yaşanmaktadır. Nadiren görülen bu hastalık, etkisi altına aldığı bireylerin psikolojilerinde de ciddi bir bozulmaya neden olmaktadır.

yabancı el sendromu

Sendrom, ülkemizde şu ana kadar görülmemiştir. Genellikle epilepsi hastalarının semptomlarını rahatlatmak için beynin iki yarım küresinin cerrahi bir operasyon ile ayrıldığı bireylerde gözlenir. Aynı zamanda diğer beyin ameliyatları, inme, enfeksiyon, tümör, anevrizma, migren ve alzheimer hastalığı gibi hastalıklarda da görülebilir.

Bu sendromun bilinen ve genel geçer olarak işlevsel bir tedavisi yoktur. Doktor kontrolünde yapılan egzersizler ile hastalığın etkisi hafifletilebilir. Hastalığın tedavisi için yeni yapılan bazı araştırmalar vardır. Ancak kesin bir başarıya ulaşılamamıştır.

Focus Haber-Ecem Erdal